Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), 10 üyeli bölgesel ittifakın 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde Kırgızistan'da liderler düzeyinde düzenlenen zirvesiyle 25. yıl dönümünü kutluyor.

Belarus, Çin, Hindistan, İran, Kazakistan, ev sahibi Kırgızistan, Pakistan, Rusya, Tacikistan ve Özbekistan'ın liderleri Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te bir araya gelirken, uzman ve analistlerin zihnindeki en önemli soru ŞİÖ'nün geleceğinin olup olmadığı.

Bu soru, ABD, İsrail ve Rusya'nın yol açtığı İran ve Ukrayna'daki devam eden çatışmaların gerilimi azaltmak için çok taraflı yaklaşımların önünü kapattığı bir dönemde daha da önem kazanıyor. Daha da önemlisi, ŞİÖ üyesi ülkeler, göz ardı edilmesi giderek zorlaşan bölgesel rekabetlerin içine sürüklenmiş durumda. Bu durum, örgütün çatışmaların ve küresel krizlerin çözümünde somut sonuçlar elde etme ve üye ülkelere güvenlik sağlama konusundaki önemini hızla yitirmesine yol açıyor.

Öte yandan ŞİÖ, başlangıçta Orta Asya'da sınır güvenliğine odaklanan dar kapsamlı bir yapı iken zaman içinde daha geniş bir bölgesel kuruma dönüştü. Rusya ve Çin bu platformları Batı karşıtı bir cephe oluşturmak için kullanıyor olsa da örgüt, büyük ölçüde Batı öncülüğündeki yapılara alternatif arayan Küresel Güney ülkeleri arasında karşılık buldu.

Türkiye'nin yanı sıra Ermenistan, Azerbaycan ve Mısır gibi çok sayıda ülke de ŞİÖ'nün "Plus Formatı" ile misafir ve ortak ülke statüsündeki yapılarında yer alıyor.

ŞİÖ'nün uluslararası arenada kendi ağırlığını ortaya koyarak dikkat çekmesi için önünde hala uzun bir yol var. Örneğin, ittifaka yön verebilecek ve örgütün liderliğinin kabul gören yüzü haline gelebilecek bir ülke ya da lider henüz öne çıkmış değil. Ancak şu ana kadar tablo olumlu görünüyor.